Digitale veiligheid in het mkb: weet jij wat je moet doen bij een verdachte melding?

Steeds meer bedrijven werken digitaal en bewaren belangrijke gegevens online. Dat brengt kansen met zich mee, maar ook risico’s. Cyberaanvallen kunnen bijvoorbeeld leiden tot datalekken, uitval van systemen en financiële schade.

Detectietools kunnen helpen om verdachte activiteiten eerder zichtbaar te maken. Je kunt zo’n tool vergelijken met een digitaal alarmsysteem: het systeem signaleert bijvoorbeeld afwijkend netwerkverkeer of een verbinding met een onbekend IP-adres.

Maar net als bij een brandalarm geldt: het alarm waarschuwt, maar lost het probleem niet zelf op. Iemand moet beoordelen wat er aan de hand is en bepalen welke actie nodig is.

Daarom is één simpele vraag voor iedere ondernemer belangrijk:

Weet jij wat er binnen jouw bedrijf gebeurt nadat er een waarschuwing binnenkomt?

Je hoeft niet direct een uitgebreid cybersecuritybeleid te hebben om beter voorbereid te zijn. Begin eens met deze vijf vragen:

• Wie ontvangt beveiligingsmeldingen binnen onze organisatie?

• Wie bepaalt of een melding serieus is?

• Wie onderneemt actie als er daadwerkelijk iets aan de hand is?

• Is duidelijk wat onze externe IT-partner wel en niet oppakt?

• Weten medewerkers bij wie zij terechtkunnen als zij zelf iets verdachts zien?

Kun je één of meerdere vragen niet direct beantwoorden? Dan is dat een goed signaal om hierover duidelijke afspraken te maken.

Juist die verantwoordelijkheid blijkt in de praktijk belangrijk. Ook wanneer een externe IT-partner betrokken is, moet duidelijk zijn wie een waarschuwing beoordeelt en opvolgt.

Een beveiligingstool heeft alleen waarde als meldingen ook daadwerkelijk worden bekeken.

Uit een pilot naar het gebruik van detectietools blijkt dat bedrijven hier verschillend mee omgaan. Sommige ondernemers controleren meldingen regelmatig, terwijl anderen er minder aandacht aan besteden.

Ook gebruiksgemak, kosten en het aantal meldingen spelen daarbij een rol. Wanneer een systeem bijvoorbeeld veel onterechte waarschuwingen geeft, kan de bereidheid afnemen om iedere melding goed te bekijken.

Voor ondernemers betekent dit dat het niet alleen belangrijk is om een beveiligingstool te kiezen, maar ook om na te denken over hoe die tool in de dagelijkse praktijk wordt gebruikt.

Vraag jezelf bijvoorbeeld af:

• Wie kijkt naar de meldingen?

• Hoe vaak gebeurt dat?

• Wanneer wordt een waarschuwing doorgestuurd?

• Wanneer moet er direct worden ingegrepen?

Hoe duidelijker deze afspraken zijn, hoe kleiner de kans dat een belangrijke waarschuwing blijft liggen.

Digitale veiligheid wordt vaak gezien als iets technisch. Toch blijkt in de praktijk dat techniek maar één onderdeel van het vraagstuk is.

De Hanze werkt samen met NHL Stenden Hogeschool en het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering aan onderzoek naar de inzet van detectietools binnen het mkb. Binnen dit onderzoek wordt niet alleen gekeken naar wat de technologie kan signaleren, maar ook naar menselijk gedrag en juridische verantwoordelijkheid.

De onderzoekers kijken onder andere naar drie vragen:

• Welke mogelijke dreigingen signaleert de technologie?

• Begrijpen ondernemers de meldingen en ondernemen ze actie?

• Wie is verantwoordelijk voor het opvolgen van een melding?

Dat laat goed zien waarom digitale veiligheid niet alleen iets voor de IT-afdeling of externe IT-partner is. Ook als ondernemer moet je weten hoe de verantwoordelijkheden zijn verdeeld.

Een veelvoorkomende valkuil is om digitale veiligheid pas aandacht te geven wanneer er iets misgaat.

Een eenvoudige manier om dat te voorkomen is door het onderwerp onderdeel te maken van je normale bedrijfsvoering. Je kunt bijvoorbeeld periodiek controleren of:

• de juiste personen toegang hebben tot belangrijke systemen;

• duidelijk is wie meldingen ontvangt en opvolgt;

• medewerkers weten waar zij verdachte situaties kunnen melden;

• afspraken met een externe IT-partner nog actueel zijn;

• er een duidelijke eerste stap is wanneer zich een incident voordoet.

Het hoeft dus niet altijd te beginnen met een ingewikkeld technisch plan. Duidelijkheid over verantwoordelijkheden en vervolgstappen is al een belangrijke basis.

Het onderzoek van de Hanze, NHL Stenden en het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering moet uiteindelijk praktische handvatten opleveren voor mkb-ondernemers.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar de keuze voor een passende detectietool, de verdeling van verantwoordelijkheden en de stappen die nodig zijn wanneer een verdachte activiteit wordt gesignaleerd. Het uiteindelijke doel is dat digitale veiligheid een vanzelfsprekender onderdeel wordt van de dagelijkse bedrijfsvoering.

Voor ondernemers is de belangrijkste boodschap eigenlijk heel praktisch:

Een beveiligingstool kan je waarschuwen, maar je bedrijf wordt pas digitaal weerbaarder als duidelijk is wie daarna wat doet.

Dit artikel is gebaseerd op een publicatie uit het Hanze Impact Magazine over onderzoek naar detectietools en digitale veiligheid binnen het mkb.

In het oorspronkelijke artikel lees je meer over het onderzoek, de ervaringen van deelnemende bedrijven en de rol van techniek, gedrag en wetgeving.

Het artikel bevat bijdragen van Priscilla Piest, docent-onderzoeker bij het lectoraat Juridische Aspecten van Ondernemerschap, en Bart Jan Hoekman, onderzoeker binnen het lectoraat Digitale Transformatie.

Lees het volledige artikel in het Hanze Impact Magazine: Mkb’ers digitaal weerbaarder maken? Challenge accepted!sway.cloud.microsoft/YRGtOEwzjfk2S5iR?msdynmkt_trackingcontext=245d034d-28d2-4944-8f2e-c67d75b20200