GDBC Thesis Awards - Drie verschillende scripties, drie verschillende perspectieven op AI

Tijdens de recente uitreiking van de Groningen Digital Business Thesis Awards stonden drie masterscripties centraal die elk vanuit een andere invalshoek nieuwe inzichten bieden op het gebied van digitalisering en AI. De genomineerden onderzochten de rol van AI in verschillende contexten: de zorg, de financiële wereld, en de advertentie industrie. Hoewel deze domeinen sterk van elkaar verschillen, hebben ze één ding gemeen: AI speelt steeds een grotere rol in hoe beslissingen worden genomen en hoe organisaties functioneren. Ze maken duidelijk dat AI geen losstaande technologie is maar onderdeel is geworden van het menselijk handelen en werkprocessen.

Drie scripties, kort toegelicht

De eerste genomineerde, Maaike ten Hoor, richtte zich in haar scriptie op het gebruik van AI in de zorg. Zij bestudeerde de vaak gehoorde aanname dat AI-systemen pas verantwoord ingezet kunnen worden wanneer ze volledig transparant en uitlegbaar zijn. Haar onderzoek laat zien dat deze aanname in de praktijk niet altijd realistisch is. Zorgprofessionals werken al langer met complexe technologieën die niet volledig door henzelf te begrijpen zijn. Essentieel is dat de AI systemen betrouwbaar zijn en goed aansluiten bij het werkproces. Op basis daarvan laat Maaike zien dat uitlegbare AI in de zorg minder draait om volledige transparantie, en meer om uitleg die zorgprofessionals helpt om AI verantwoord en effectief te gebruiken in de praktijk. De nadruk ligt daarbij op samenwerking tussen mens en technologie, in plaats van op de perfecte technische uitleg.

Nanyung Zhang onderzocht in zijn scriptie de rol van vertrouwen in AI-gedreven advertentie technologie. In de advertentie industrie wordt AI op grote schaal ingezet voor onder andere targeting en personalisatie. Tegelijkertijd blijkt dat gebruikers afhaken wanneer het gebruik van AI niet transparant is; waardoor je te maken krijgt met een gevoel van ongemak of wantrouwen wat een vorm van ‘uncanny valley’ kan zijn. Openheid over het inzetten van AI speelt daarmee een belangrijke rol in het verminderen van dit ongemakkelijke gevoel. In de toekomst kan dit ertoe leiden dat organisaties duidelijker moeten aangeven waar AI wordt gebruikt, bijvoorbeeld door middel van herkenbare labels.

De derde genomineerde, Sydney Perdon, onderzocht hoe ingewikkeld taalgebruik tijdens earnings conference calls invloed heeft op hoe goed AI-modellen vragen kunnen formuleren zoals financiële analisten dat doen. Zijn bevindingen laten zien dat AI vooral moeite krijgt wanneer taalgebruik te complex wordt. Waar menselijke analisten juist dieper graven bij ingewikkelde formuleringen, heeft AI de neiging om vragen te vereenvoudigen.

De winnaar: Maaike ten Hoor

Uiteindelijk ging de prijs naar Maaike ten Hoor, gevolgd door Nanyung Zhang en Sydney Perdon. Belangrijke factor daarbij was dat Maaike haar verhaal het meest helder en overtuigend wist over te brengen. Tijdens haar presentatie slaagde zij erin om een complex onderwerp toegankelijk te maken voor het brede publiek. Haar scriptie viel daarnaast op door de combinatie van verschillende invalshoeken; technologische ontwikkeling, filosofische reflectie, en praktische toepasbaarheid binnen de zorg.

Maaike combineerde haar bachelor- en masteropleiding met deelname aan het Honours Programme en een langdurige carrière in de topsport. Sinds 2014 doet ze aan dressuursport op internationaal niveau en is ze verbonden aan het Topsport Noord Dreamteam (University of Groningen, 2025). Dit alles droeg bij aan haar overtuigende overwinning.

In de praktijk

Voor ondernemers en organisaties betekent dit dat succesvolle AI-toepassing vraagt om meer dan alleen het implementeren van nieuwe technologie. Het gaat niet uitsluitend om wat technisch mogelijk is, maar vooral om hoe AI wordt ingezet, uitgelegd en ervaren door mensen die ermee werken of mee te maken krijgen. Aandacht voor gebruikers en duidelijke communicatie spelen daarbij een belangrijke rol.

De drie afstudeerscripties maken op hun eigen manier duidelijk dat vertrouwen een terugkerend thema is. In de zorg draait dit om de vraag of professionals AI kunnen gebruiken op een manier die aansluit bij hun werkproces. In de advertentie-industrie gaat het om transparantie richting gebruikers, zodat zij begrijpen wanneer en hoe AI wordt ingezet. En in de financiële wereld blijkt dat taalgebruik en context bepalend zijn voor of AI daadwerkelijk waarde toe kan voegen.

Voor ondernemers betekent dit dat AI succesvolle toepassing vraagt zowel bewuste keuzes; welke rol krijgt AI binnen het bedrijf, hoe wordt dit uitgelegd en welke verantwoordelijkheid blijft bij de mens? De inzichten vanuit de scripties helpen om betere vragen te stellen over de inzet van AI binnen de eigen organisatie.

Referenties

Perdon, S. (2024). Language complexity and AI’s ability to predict analyst questions (Master’s thesis). University of Groningen.

Ten Hoor, M. (2024). Explainability and medical AI (Master’s thesis). University of Groningen.

University of Groningen. (2025, July 4). Maaike ten Hoor. https://www.rug.nl/alumni/support-research-and-education/groninger-university-fund/guf-100/2025/maaike-ten-hoor

Zhang, N. (2024). Alert! The AI advertising trust crisis: A multi-billion dollar challenge (Master’s thesis). University of Groningen.

WOO-Groningen wordt mede mogelijk gemaakt door Nationaal Programma Groningen.